Dr hab. n. med.

MARCIN FRĄCZEK

Otorynolaryngolog

USUNIĘCIE MIGDAŁKA GARDŁOWEGO (adenotomia)

 

Adenotomia (usunięcie trzeciego migdałka) to operacja przeprowadzana najczęściej u dzieci i polegająca na usunięciu przerośniętej tkanki chłonnej z części nosowej gardła której obecność jest przyczyną problemów zdrowotnych dziecka.

 

KTO KWALIFIKUJE SIĘ DO ADENOTOMII?

Celem zabiegu jest poprawa drożności nosa, odblokowanie trąbek słuchowych i zmniejszenie podatności na infekcje górnych dróg oddechowych. Przywrócenie prawidłowej drożności nosa ograniczy chrapanie i obturacyjny bezdech śródsenny (w tym przypadku zwykle wymagana jest również tonsillectomia). Usunięcie migdałka pozwoli dziecku spać z zamkniętymi ustami co zmniejszy prawdopodobieństwo rozwoju wad zgryzu. Adenotomia jest podstawowym sposobem leczenia wysiękowego zapalenia ucha środkowego (często wymagany jest równoczesny drenaż ucha środkowego).

Przerost migdałka gardłowego może objawiać się w następujący sposób: 

dziecko stale oddycha przez otwarte usta

- chrapie i częściej niż kiedyś, na krótko przestaje oddychać (ma tzw. bezdech śródsenny)

- częściej pojawiają się ostre i podostre zapalenia ucha środkowego

- dziecko w dzień jest ospałe i apatyczne. Trudno mu się skoncentrować, może mieć problemy z nauką

- niewyraźnie mówi

- gorzej słyszy tzn. nie reaguje na polecenia, zwiększa głośność komputera, radia, zabawek itp

- skarży się na ból głowy

 

GŁÓWNE PRZECIWSKAZANIA

- ostra infekcja dróg oddechowych

- wiek poniżej 3 roku życia (przeciwwskazanie względne)

- rozszczep podniebienia

- podśluzówkowy rozszczep podniebienia, o którym świadczyć może rozdwojenie języczka (przeciwwskazanie względne)

- skaza krwotoczna

- istnieje również szereg przeciwskazań do znieczulenia ogólnego które stosowane jest w trakcie adenotomii

 

UWAGI PRZEDOPERACYJNE

Przed operacją spotkasz się ze mną w ramach wizyty kwalifikacyjnej. W moim gabinecie dysponuję cieniutkim, giętkim fiberoskopem który umożliwia bezbolesną, endoskopową ocenę wielkości 3-go migdałka u dziecka. Podczas spotkania zbiorę informacje dotyczące stanu zdrowia dziecka, przebytych chorób, leków które przyjmuje, przebytych operacji i znieczuleń, zaburzeń krzepnięcia krwi w rodzinie. Przedstawię możliwe do osiągnięcia korzyści z przeprowadzenia operacji. Omówiony zostanie przebieg zabiegu oraz możliwe powikłania.

Przed operacją niezbędne będzie wykonanie badania ogólnego krwi (morfologii), układu krzepnięcia, poziomu elektrolitów oraz ocena grupy krwi dziecka. Jeśli wyniki powyższych badań będą odbiegać istotnie od normy zabieg nie odbędzie się. Jeśli dziecko zachoruje w okresie poprzedzającym zabieg operacyjny (7 dni przed) zabieg prawdopodobnie również się nie odbędzie.

Do szpitala pacjent zostaje przyjęty w dniu zabiegu. Na 6 godzin przed operacją dziecko nie może nic jeść ani pić mleka. Na 3 godziny przed zabiegiem nie może dodatkowo nic pić.

Leki, których przed zabiegiem NIE NALEŻY przyjmować:

Istnieją leki, które mogą zwiększyć ryzyko krwawienia w trakcie i po operacji. Preparaty te zawierają m.in. kwas acetylosalicylowy i niesteroidowe leki przeciwzapalne (są to m.in. Nurofen, Ibufen, Aspiryna, Polopiryna itp) stosowane objawowo np. podczas infekcji. Leków tych nie należy przyjmować, co najmniej 7 dni przed operacją.

Na 14 dni przed zabiegiem nie podawaj dziecku preparatów zawierających olej lniany, tran z wątroby dorsza, czosnek, żeń-szeń oraz dziurawiec czworoboczny. Przed operację nie jest wskazane picie dużej ilości zielonej herbaty. 

Do szpitala zabierz leki, które dziecko używa na stałe, nawet te stosowane bardzo rzadko.

Zarezerwuj czas na pierwszą wizytę kontrolną.

 

PRZEBIEG OPERACJI

Usunięcie trzeciego migdałka u dziecka wykonywane jest w znieczuleniu ogólnym (narkozie). Podczas zabiegu pacjent leży na stole operacyjnym na wznak. Lekarz wkłada do ust dziecka rozwieracz uwidaczniający operowaną okolicę a następnie przy pomocy odpowiedniego narzędzia ścina przerośnięty migdałek gardłowy. Następnie ocenia się czy cały migdałek został usunięty i opanowywuje ewentualne krwawienie. Pacjent pozostaje w szpitalu na pierwszą noc po zabiegu operacyjnym.

 

Czas trwania zabiegu: dziecko usypiane jest na około 30-40 min.

Leczenie alternatywne: nie ma alternatywnej metody leczenia. Krótkotrwale pomóc mogą sterydowe krople donosowe. Należy jednak pamiętać że migdałek gardłowy kurczy się wraz z wiekiem. Przy braku poważnych dolegliwości alternatywą może być postawa wyczekująca. Przy prawidłowej kwalifikacji usunięcie migdałka gardłowego daje jednak natychmiastowe i spektakularne efekty.

SZPITAL CDT MEDICUS W LUBINIE POSIADA CERTYFIKAT "SZPITAL BEZ BÓLU"!

 

ZABIEGI TOWARZYSZĄCE

Bardzo często równocześnie z usunięciem migdałka gardłowego wykonywany jest:

- Drenaż ucha środkowego („założenie drenika”) w przypadku wysiękowego zapalenia ucha środkowego

- Balonikowanie trąbek Eustachiusza u dzieci z wysiękowym zapaleniem ucha środkowego

- Usunięcie migdałków podniebiennych (tonsillectomia) u dzieci z bezdechem śródsennym, częstymi infekcjami gardła, anginami, chorobami odogniskowymi itd.

  

PRZEBIEG REKONWALESCENCJI

Aby złagodzić ból pooperacyjny podaj dziecku paracetamol w syropie lub czopku który dostępny jest w aptece bez recepty. Nie jest zalecane podawanie Aspiryny i Ibuprofenu.

Dość często u dzieci po zabiegu pojawia się katar (wydzielina w nosie) który ograniczyć można podając do nosa kilka razy dziennie wodę morską w aerozolu lub krople na „katar” np. Oxalin lub Nasivin. Obrzęk ustąpi w ciągu 7 dni.

Między innymi z powodu obrzęku w nosie po operacji zmieni się przejściowo głos dziecka.

Pojawić się może również ból gardła który można zredukować zachęcając dziecko do jedzenia i picia. Zalecany jest jak najszybszy powrót do normalnej diety w zasadzie bez istotnych ograniczeń. Na ból gardła pomocne może być również żucie gumy. W okresie pooperacyjnym dziecko powinno dużo pić. Nie zaszkodzą również lody i chłodne posiłki (serki, jogurty, kaszki itd) - zimno zmiejsza obrzęk i zwęża naczynia krwionośne co ogranicza ryzyko krwawienia. 

Ból uszu w tym okresie nie świadczy zwykle o infekcji ucha i nie jest niczym niepokojącym.

Aby zmniejszyć ryzyko infekcji po zabiegu przez co najmniej 3 pełne dni dziecko nie powinno przebywać w zbiorowisku rówieśników lub osób dorosłych w szczególności jeśli palą oni tytoń lub mają objawy infekcji.

Pełny powrót do zdrowia trwa zwykle około 7-10 dni.

 

CZĘSTO ZADAWANE PYTANIA

Jak długo czeka się na zabieg usunięcia migdałka gardłowego?

Czas oczekiwania na wykonanie zabiegu to około 3 tygodnie. Staramy się w tej kwestii w miarę naszych możiwośći dostosować do oczekiwań Pacjenta. Czasami kolejka bardzo się wydłuża a w innych okresach wyraźnie skraca. Dokładne terminy można ustalić telefonicznie lub e-mailowo w rejestracji szpitala.

 

Czy są inne, nieoperacyjne sposoby zmniejszenia migdałka gardłowego?

Nie istnieją leki zastosowanie których gwarantuje zmniejszenie migdałka gardłowego. Często skuteczne są sterydy donosowe. W przypadku zdiagnozowanej alergii warto włączyć leki p/alergiczne. Zawsze należy również wdrożyć wielokierunkowe działania prowadzące do ograniczenia częstości infekcji górnych dróg oddechowych które każdorazowo zwiekszają wielkość migdałka. Warto wyeliminować refluks żołądkowo-przełykowy. Dużo mówi sie obecnie m.in. o roli diety, nietolerancji glutenu itp. - brak jest jednak naukowych dowodów potwierdzających te teorie.

 

Czy w CDT Medicus w Lubinie można ocenić wielkość 3-go migdałka endoskopowo?

Tak. Dysponujemy bardzo cienkimi endoskopami (fiberoskopami) które po włożeniu do jamy nosa umożliwiją praktycznie bezbolesną ocenę migdałka nawet u bardzo małych dzieci.

 

Jaką metodą usuwany jest trzeci migdałek w CDT Medicus w Lubinie?

Migdałek usuwany jest przy użyciu stalowych narzędzi a krwawiące naczynia zamykane elektrokoagulacją. Metodę można nazwać klasyczną. W niektórych ośrodkach głównie w krajach rozwiniętych do usunięcia migdałka gardłowego stosowana jest plazma o niskiej temperaturze, radiochirurgia, noże sąco-obrotowe (shavery) itd. Według mojej wiedzy techniki te mają podobną skuteczność do metody klasycznej a ich zastosowanie nie wiąże się z obniżeniem ryzyka odrostu migdałka.

 

Czy można wykonać operację gdy jest dziecko przeziębione?

Operacja nie powinna być wykonywana w trakcie infekcji. Jeśli Twoje dziecko ma objawy infekcji takie jak kaszel, podwyższona temperatura ciała, ropny katar powiadom o tym jak najszybciej rejestrację naszego szpitala która przesunie termin operacji. Wykonanie zabiegu w trakcie infekcji mogłoby być niebezpieczne dla pacjenta.

 

Najbardziej boję się, że dziecko nie wybudzi się po operacji

Przed operacją każdy Pacjent spotyka się z lekarzem anestezjologiem który będzie odpowiedzialny za znieczulenie podczas operacji. Jeśli masz pytania i wątpliwości poinformuj o tym bez wahania anestezjologa. Nasz zespół anestezjologiczny to bardzo doświadczeni lekarze i pielęgniarki pracujący na co dzień w największych szpitalach w regionie. Możesz ich poznać klikając TUTAJ.

Jeśli lęk przed narkozą jest głównym argumentem aby nie operować dziecka możesz umówić się w każdym momencie na rozmowę z lekarzem anestezjologiem dzwoniąc pod numer 76 72 82 400.

 

O jakiej porze roku najlepiej usunąć trzeci migdałek?
Dzieci dobrze znoszą usunięcie migdałka gardłowego więc nie ma dużego znaczenia w jakiej porze roku się go usuwa. W CDT Medicus w Lubinie wszystkie sale chorych są klimatyzowane. Lepiej jednak nie wykonywać tego zabiegu podczas dużych upałów.

 

Ile dziecko musi ważyć kilkogramów aby móc mu usunąć trzeci migdałek?

Posiadany w CTD Medicus w Lubinie sprzęt pozwala nam znieczulać dzieci o wzroście powyżej 95cm i wadze powyżej 14kg.

 

Czy brak trzeciego migdałka zmniejszy odporność organizmu dziecka?

Nie. Powszechnie uważa się że migdałek gardłowy nie pełni istotnej funkcji u dzieci powyżej 3 roku życia.

 

Kiedy dziecko będzie mogło wrócić do szkoły po operacji?

Zwykle po 5-7 dniach.

 

Czy zabieg jest bolesny?

Migdałek usuwany jest w znieczuleniu ogólnym (narkozie) ktróre gwarantuje całkowitą bezbolesność.

 

Czy krwotoki po wycieciu trzeciego migdalka są częste?

Krwawienie nasilone na tyle, aby uzasadnić powrót do sali operacyjnej, występuje u około 0,4% pacjentów po adenotomii. Krwawienie opóźnione (po kilku, kilkunastu dniach), które spotyka się po tonsillektomii, nie jest obserwowane po adenotomii.

 

Czy przed operacją należy zaprzestać podawania dziecku tranu?

Tak. Tran może wpłynąć na krzepnięcie krwi pacjenta.

 

Jakich leków przed zabiegiem dziecko nie powinno przyjmować?

Ten temat powinien zostać szczegółowo omówiony podczas wizyty kwalifikacyjnej. Na co najmniej 7 dni przed zabiegiem dziecko nie powinno przyjmować antybiotyku, leków przeciwzapalnych (np. Ibuprofenu), vitamin A+E i innych supelemtów diety.

 

Czy można wykonać zabieg jeśli dziecko ma katar?

Nie można wykonywać zabiegu w trakcie trwania ostrej infekcji. Jeśli istnieją wątpliwości należy skontaktować się z lekarzem. Z drugiej strony u dzieci z przerostem migdałka gardłowego bardzo często stwierdza się zatkany nos oraz zalegającą w nim stale wydzilinę (katar). Te dolegliwości ustąpia dopiero po usunięciu migdałka.

 

Kiedy przed zabiegiem należy "odstawić" krople sterydowe do nosa?

Jeśli stosowanie kropli sterydowych do nosa przynosi ulgę dziecku łagodząc dolegliwości spowodowane przez przerośnięty migdałek to można je stosować aż do dnia zabiegu. Krople sterydowe nie wpływają na przebieg adenotomii.  Jeśli natomiast nie widać efektów stosowania kropli to lepiej je odstawić wcześniej.

 

Czy usuwać dziecku migdałek w znieczuleniu miejscowym czy ogólnym?

Zdecydowanie w znieczuleniu ogólnym które gwarantuje brak stresu i bólu w trakcie zabiegu. Udowodniono, że znieczulenie ogólne umożliwia bardziej dokładne usunięcie migdałka co zmniejsza ryzyko jego odrośniecia. Narkoza zapewnia niepamięć a tym samym dziecko nie ma złych wspomnień z pobytu w szpitalu. 

 

Czy po operacji pacjent bardzo cierpi?

Dzieci bardzo szybko dochodzą do siebie po przebytej operacji usunięcia migdałka gardłowego. Zwykle, doustne (a lepiej w formie czopka) leki przeciwbólowe są całkowicie wystarczające do uśmierzenia bólu. Najodpowiedniejszym lekiem będzie paracetamol.

 

Jakie leki należy przyjmować po adenotomii?

W większości przypadków nie ma potrzeby podawania dziecku leków. W momencie pojawienia się bólu należy podać paracetamol.

 

Dlaczego po operacji niektóre dzieci chrapią bardziej niż przed operacją?

W pierwszej lub drugiej dobie po operacji operowana okolica może być obrzęknięta a w nosie są skrzepy krwi co powoduje że dziecko może bardziej chrapać. Ww objawy szybko jednak ustępują.

 

Do ilu dni po zabiegu usunięcia migdałka gardłowego mogą wystąpić powikłania?

Po usunięciu migdałka gardłowego powikłania występują bardzo rzadko. Jeśli już, są to tzw. powikłania wczesne, pojawiające się w okresie do kilku dni po operacji. 

 

Dziecko po usunięciu trzeciego migdałka dostało gorączki. Czy jest to niepokojące?
Zabieg operacyjny jest momentem kiedy obniża się odporność pacjenta. W związku z tym jest on podatny na różne infekcje zwykle wirusowe, które ustępują często samoistnie. W przypadku utrzymywania się podwyższonej temperatury ciała należy skontaktować się jednak z lekarzem.

 

Czy po operacji usunięcia migdałka dziecko może niewyraźnie mówić?

Nie, choć czasami po usunięciu dużego migdałka gardłowego przejściowo zmienia się głos dziecka.

 

Po operacji zmieniła się dziecku barwa głosu?

Jest to możliwe w przypadku usunięcia dużego migdałka. Z reguły głos powraca do normy po kilku tygodniach. Sytuacja jest bardziej skomplikowana u dzieci z zaburzeniami rozwoju kości twarzoczaszki u których decyzja o usunięciu mgdałka powinna być bardziej przemyślana.

 

Dziecko po zabiegu "mówi przez nos". Dlaczego?

Obrzęk i zaleganie skrzepów mogą spowodaować, że w okresie pooperacyjnym dziecko będzie funkcjonowało z przytkanym nosem. Problem minie samoistnie.

 

Czy po operacji dziecko musi przyjmować antybiotyk?

W większości przypadków nie musi. Decyzję podejmie lekarz.

 

Dlaczego przed operacją nie można przyjmować antybiotyku?

W okresie 7 dni przed planową operacją Pacjent nie powinien przyjmować antybiotyków. Takie zalecenie ma głównie na celu upewnienie się, że zakażenie z powodu którego był leczony owym antybiotykiem zostało skutecznie zwalczone. Pacjent nie powinien być bowiem operowany w trakcie aktywnej infekcji. Niektóre osoby źle tolerują antybiotyki, czują się osłabione, mają problemy gastryczne co mogłoby dodatkowo uprzykrzyć okres rekonwalescencji.

 

Co dziecko po adenotomii może jeść?

W pierwszym, drugim dniu dieta powinna być raczej lekkostrawna. W kolejnych nie ma właściwie ograniczeń dietetycznych.

 

Zaniepokoiło mnie że po zabiegu u dziecka pojawił się katar

Pobyt w szpitalu a przede wszystkim zabieg operacyjny to stres który może czasowo obniżyć odporność dziecka co objawić się może np. infekcją błony śluzowej nosa. Błona śluzowa w nosie po zabiegu podrażniona jest również przez krew co powodować może obrzęk i wyciek wodnistej wydzieliny. 

 

Czy po zabiegu dziecko pozostaje w szpitalu?

Tak. Jest to warunek przeprowadzenia przez nas zabiegu. Pacjent opuszcza szpital najwcześniej w kolejnym dniu po zabiegu, po zbadaniu przez lekarza laryngologa. Cena zabiegu uwzględnia hospitalizację dziecka ale nie rodzica.

 

Czy migdałek gardłowy może odrosnąć?

Może. Czym młodszy pacjent tym szansa jest większa że migdałek gardłowy odrośnie. Fakt ten nie powinien jednak być argumentem aby nie usuwać migdałka jeśli są ku temu wskazania!! Trzeci migdałek odrasta częściej u dzieci operowanych poniżej 4-5 roku życia.

 

Jak często zdarza się że trzeci migdałek odrasta?

Dane literaturowe wskazują że migdałek gardłowy odrasta u około 5-10% operowanych dzieci. Jednakże, tylko u mniej niż 1% dzieci potrzebna jest powtórna adenotomia.

 

U których dzieci trzeci migdałek może odrosnąć?

Migdałek odrasta istotnie częściej u dzieci u których został on usuniety przed 4-5 rokiem życia. Zdarza się to również częściej u dzieci z refluksem żołądkowo-przełykowym oraz u tych które operowane były w znieczuleniu miejscowym. Na odrośnięcie nie wpływa współistnienie alergi i astmy oskrzelowej ani technika operacji (rodzaj narzędzi chirurgicznych). 

 

Kiedy dziecko po zabiegu będzie mogło wrócić do pływania na basenie?

Nie ma prostej odpowiedzi na to pytanie. Po miesiący od operacji raczej tak. Laryngolog może jednak odradzać pływania w basenie z powodu współistniejącej choroby uszu.

 

Co zabrać do szpitala?

Odpowiedź znajdziesz TUTAJ.

 

Gdzie zgłosić się po operacji w przypadku pojawienia się niepokojących dolegliwości?

Szpital CDT Medicus w Lubinie jest otwarte 24h, 7 dni w tygodniu.

W 2017 roku CDT MEDICUS w Lubinie świętuje 25 lecie istnienia

 

Gdzie należy zgłosić się na wizytę kwalifikacyjną?

Wizyta kwalifikacyjna podobnie jak wizyty kontrolne mogą odbyć się w szpitalu  CDT Medicus w Lubinie lub przychodni Medix we Wrocławiu. Szczegółu TUTAJ

 

POWIKŁANIA I NASTĘPSTWA

Adenotomia jest jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów operacyjnych na świecie i uważana jest powszechnie za zabieg bezpieczny.

Po zabiegu adenotomii mogą jednak pojawić się następujące następstwa lub powikłania:

Częste lecz niegroźne:

- Krwawienie

- Ból gardła

- Utrata zęba – poinformuj nas o „ruszających” się zębach u dziecka

- Niedrożność nosa z powodu obrzęku

- Skaleczenie wału trąbkowego

- Ostre zapalenie ucha środkowego


- Zmiana barwy głosu, zazwyczaj o charakterze przejściowym


- Przedostawanie się̨ pokarmów, zwłaszcza płynów do nosa
 (zwykle przejściowe)

- Ponowny odrost migdałka

Rzadkie ale dużo poważniejsze

- Skaleczenie powięzi przedkręgowej ze sztywnością karku i podrażnieniem kręgosłupa

- Nosowanie otwarte


- Niedrożność nosa z powodu zrostów w nosogardle

Powyżej wymieniłem większość następstw i powikłań, które mogą wystąpić ale w medycynie zawsze może dojść do sytuacji jeszcze nieopisywanych w literaturze fachowej, związanych z nietypową anatomią lub nietypową reakcją organizmu pacjenta.

Znajomość tych powikłań oraz przyczyn ich pojawienia się pozwala mi bezpiecznie przeprowadzać zabiegi operacyjne.

Proszę abyś ze wszystkimi pytaniami i wątpliwościami zgłosiła/ł się bezpośrednio do mnie.

 

Jeśli chciałaby Pani/chciałby Pan podzielić się swoimi uwagami (zarówno negatywnymi jak i pozytywnymi) dotyczącymi świadczonych przeze mnie usług medycznych proszę o kontakt lub o anonimowe pozostawienie swojej opinii np. na jednym z portali internetowych.

 

Marcin Frączek

Szpital CDT Medicus, Lubin

Medix, Wrocław

Rejestracja

Cennik i terminy