Dr hab. n. med.

MARCIN FRĄCZEK

Otorynolaryngolog

Usunięcie migdałków podniebiennych (tonsillektomia)

Tonsillektomia to zabieg polegający na usunięciu migdałków podniebiennych. 

 

KTO KWALIFIKUJE SIĘ DO TONSILLEKTOMII?

Wskazaniami do usunięcia migdałków podniebiennych są:

- przewlekłe zapalenie migdałków podniebiennych,

- obturacyjny bezdech śródsenny (OSAS),

- nawracające zapalenia migdałków (anginy) wymagające częstego przyjmowania antybiotyków,

- przebycie ropnia okołomigdałkowego,

- halitoza (nieprzyjemny zapach z ust) - po wykluczeniu innych przyczyn,

- choroby serca, nerek, stawów mogące rozwijać się z powodu stanu zapalnego utrzymującego się w migdałkach podniebiennych,

- mowa kluskowata,

- inne

 

Zespół obturacyjnych bezdechów śródsennych który jest częstym wskazaniem  do usunięcia migdałków może objawiać się:

  • niespokojnym snem,
  • głośnym chrapaniem,
  • niedoborem masy ciała i wzrostu,
  • trudnościami w nauce wynikającymi z przewlekłego niedotlenienia,
  • problemami z koncentracją,
  • porannymi bólami głowy.

 

UWAGI PRZEDOPERACYJNE

Przed operacją spotkasz się ze mną w ramach wizyty kwalifikacyjnej. Podczas spotkania zbiorę informacje dotyczące Twojego stanu zdrowia, przebytych chorób, leków które przyjmujesz, przebytych operacji i znieczuleń, zaburzeń krzepnięcia krwi w rodzinie. Przedstawię możliwe do osiągnięcia korzyści z przeprowadzenia operacji. Omówiony zostanie przebieg zabiegu oraz możliwe powikłania.

Przed operacją niezbędne będzie wykonanie badania ogólnego krwi (morfologii), układu krzepnięcia (APTT i INR), poziomu elektrolitów (Na, K) oraz ocena grupy krwi pacjenta. Jeśli wyniki powyższych badań będą odbiegać istotnie od normy zabieg nie odbędzie się. Jeśli zachorujesz w okresie poprzedzającym zabieg operacyjny (7 dni przed) zabieg prawdopodobnie również się nie odbędzie. Pacjenci obciążeni chorobami przewlekłymi będą wymagali dodatkowych badań.

Do szpitala pacjent jest przyjmowany w dniu zabiegu. Na 6 godzin przed operacją nie możesz nic jeść ani pić gęstych płynów (m.in. mleka). Na 3 godziny przed zabiegiem nie możesz dodatkowo nic pić.

 

Leki, których przed zabiegiem NIE NALEŻY przyjmować:

Istnieją leki, które mogą zwiększyć ryzyko krwawienia w trakcie i po operacji. Preparaty te zawierają m.in. kwas acetylosalicylowy i niesteroidowe leki przeciwzapalne (są to m.in. Nurofen, Ibufen, Aspiryna itp.) stosowane objawowo np. podczas infekcji. Leków tych nie należy przyjmować, przez co najmniej 7 dni przed operacją.

Na 14 dni przed zabiegiem nie przyjmuj również preparatów zawierających Ginko Biloba, olej lniany, tran z wątroby dorsza, czosnek, żeń-szeń, dziurawiec czworoboczny oraz witaminę A i E w dużych dawkach. Warto unikać picia zielonej herbaty.

Do szpitala zabierz leki, które używasz na stałe, nawet te stosowane bardzo rzadko.

Zarezerwuj czas na pierwszą wizytę kontrolną.

 

PRZEBIEG OPERACJI

Usunięcie migdałków podniebiennych wykonywane jest zwykle w znieczuleniu ogólnym (tzw. narkozie). Podczas zabiegu pacjent leży na stole operacyjnym na wznak. Lekarz wkłada do ust pacjenta rozwieracz uwidaczniający operowaną okolicę a następnie przy pomocy odpowiednich narzędzi odpreparowuję migdałki pozatorebkowo od mięśni bocznej ściany gardła. Po usunięciu migdałków krwawiące naczynia są zamykane za pomocą ucisku, diatermii lub są podwiązywane. Jest to tzw. metoda klasyczna która jest najczęściej stosowana. Migdałki mogę również usunąć przy pomocy radiochirurgii lub lasera diodowego. Po operacji pacjent trafia na kilkadziesiąt minut na salę pooperacyjną a następnie do swojego łóżka na sali chorych oddziału laryngologicznego. Sam zabieg jest całkowicie bezbolesny i nie pozostawia negatywnych wspomnień. Pacjent pozostaje w szpitalu na pierwszą noc po operacji.

SZPITAL CDT MEDICUS W LUBINIE POSIADA CERTYFIKAT "SZPITAL BEZ BÓLU"!

Czas trwania zabiegu: usunięcie migdałków podniebiennych trwa zwykle około 45 min.

Leczenie alternatywne: należy pamiętać że migdałki podniebienne często kurczą się wraz z wiekiem. Przy braku poważnych dolegliwości alternatywą może być postawa wyczekująca. Nie ma skutecznych leków które zmniejszą wielkość migdałków podniebiennych.

W wybranych przypadkach można wykonać częściowe usunięcie migdałków podniebiennych czyli tzw. tonsillotomię.

Istnieje wiele narzędzi które można wykorzystać do usunięcia migdałków. I tak, niektóre ośrodki stosują nóż obrotowy  (mikrodebrider), noże ultradźwiękowe czy laser CO2.

 

ZABIEGI TOWARZYSZĄCE

Bardzo często równocześnie z usunięciem migdałków podniebiennych wykonywany jest:

- Drenaż ucha środkowego („założenie drenika”) zwykle wykonywany u dzieci z wysiękowym zapalenia ucha środkowego

- Usunięcie migdałka gardłowego (adenotomia) zwykle u dzieci z wysiękiem w uchu środkowym, niedrożnością nosa, bezdechem śródsennym, częstymi infekcjami gardła górnych dróg oddechowych

- Korekta kształtu i wielkości podniebienia miękkiego, języczka i języka u pacjentów dorosłych z obturacyjnym bezdechem śródsennym

 

PRZEBIEG REKONWALESCENCJI

Każdy pacjent po usunięciu migdałków podniebiennych przeprowadzonym w znieczuleniu ogólnym pozostaje w szpitalu na jedną noc po zabiegu. Dzieci budząc  się z narkozy po operacji są często rozdrażnione lub odwrotnie ospałe. W dniu zabiegu mogą pojawić się nudności i wymioty jako efekt uboczny znieczulenia ogólnego.

Dyskomfort i ból osiąga swoje maksimum zwykle nie tuż po zabiegu ale dopiero w 5-6 dobie. W tym momencie pojawia się dodatkowo ból uszu który nie wynika ze stanu zapalnego ale jest konsekwencją przebytej operacji w gardle. Żucie gumy jest prostym sposobem który może zmniejszyć ból uszu.

Nisze po usuniętych migdałkach pokrywają się grubym nalotem który jest elementem normalnego procesu gojenia. Infekcje pooperacyjne są rzadkie ale nie można wykluczyć okresowej, jednodniowej zwyżki temperatury ciała. W pierwszych dwóch tygodniach może pojawić się również nieprzyjemny zapach z ust. Z powodu obrzęku może przez kilka dni nasilić się chrapanie.

Aby złagodzić ból pooperacyjny najlepiej przyjmować paracetamol (w syropie, czopku lub tabletce) który dostępny jest w aptece bez recepty. W przypadku silniejszego bólu można przyjąć leki przeciwbólowe na które otrzymasz receptę. Staraj się jednak ograniczać ich przyjmowanie ponieważ pogarszają one zdolność krwi do krzepnięcia.

Aby zmniejszyć ryzyko infekcji po zabiegu przez co najmniej 3 pełne dni dziecko nie powinno przebywać w zbiorowisku rówieśników lub osób dorosłych w szczególności jeśli palą oni tytoń lub mają objawy infekcji.

Dolegliwości ustępują całkowicie zwykle w ciągu 14 dni. Dzieci powracają do pełnego zdrowia znacznie szybciej. Sugerowana jest więc 7-14 dniowy odpoczynek bez uczęszczania do szkoły, pracy i dużego wysiłku fizycznego(np. siłowni, basenu) . Nie jest zalecane również w tym okresie odbywanie dalekich podróży.

W tym czasie:

- Pij jak najwięcej niegazowanej wody mineralnej lub mało kwaśnych soków. W pierwszych dniach po zabiegu obfite nawadnianie jest ważniejsze niż jedzenie. Podanie dziecku słonych przekąsek może zachęcić je do picia.

- Dużą ulgę przynosi jedzenie lodów i sorbetów.

- Tuż po zabiegu dieta miękka i półpłynna jest lepiej tolerowana. W pierwszych dniach najlepiej jeść chłodne zupy, jogurty, serki, piure ziemniaczane, kremy, budynie i kisiel. Staraj się unikać chipsów, orzechów, cytrusów, tostów, frytek, smażonych potraw, krakersów, pizzy, popcornu, gazowanych napojów i kwaśnych soków owocowych. Unikaj twardych i pikantnych potraw.

- Pacjent po tonsillektomii je znacznie mnie - przyjęcie leków przeciwbólowych lub antybiotyków na „pusty żołądek” może spowodować dodatkowe problemy.

Powrót do normalnej diety jest zwykle momentem świadczącym o tym że pacjent może wrócić do obowiązków szkolnych czy zawodowych.

 

 

CZĘSTE ZADAWANE PYTANIA

Jak długo czeka się na zabieg usunięcia migdałków podniebiennych?

Czas oczekiwania na wykonanie zabiegu to około 3-4 tygodnie. Staramy się w tej kwestii w miarę naszych możiwośći dostosować do oczekiwań Pacjenta. Czasami kolejka bardzo się wydłuża a w innych okresach wyraźnie skraca. Dokładne terminy można ustalić telefonicznie lub e-mailowo w rejestracji szpitala.

 

Czy brak migdałków podniebiennych zmniejszy odporność organizmu?

Nie. Migdałki usuwa się wówczas, gdy ich tkanka chłonna jest nieodwracalnie zniszczona i nie stanowi już efektywnej bariery ochronnej, a wręcz przeciwnie, może być źródłem zakażenia.


Czy po zabiegu będę jeszcze miał/miała infekcje gardła i dróg oddechowych?

Zapalenia migdałków (anginy) już nigdy nie wystąpią. Natomiast zapalenie błony śluzowej gardła mogą się pojawiać podobnie jak przed zabiegiem.

 

Czy dziecko nie jest „za małe”? Czy osoba dorosła nie jest „za stara” na usunięcie migdałków?

Migdałki podniebienne można bezpiecznie usunąć w każdym wieku, niemniej poniżej 4 rż i powyżej 60 rż wskazania powinny być bardzo starannie przeanalizowane.

 

W jakiej porze roku najlepiej usuwać migdałki podniebienne?

Zabieg można wykonać o każdej porze roku. Wysokie temperatury zewnętrzne mogą jednak zwiększać ryzyko krwawienia.

 

Jak długo po wycięciu migdałków utrzymuje się nieprzyjemny zapach z buzi?
Nieprzyjemny zapach z ust pojawia się tylko u niektórych pacjentów i ustępuje wraz ze zniknięciem złogów białego włóknika z nisz po migdałkach. Trwa to zwykle około 2 tygodnie.

 

Czy dziecko po chorobie może mieć operowane migdałki?
Usunięcie migdałków jest zabiegiem planowym więc pacjent przed zabiegiem powinien być ogólnie zdrowy. Zabieg powinien być wykonany nie wcześniej niż 7 dni po zakończeniu antybiotykoterapii. Jeśli przed przyjęciem do szpitala pojawiły się nowe niepokojące dolegliwości to pilnie skontaktuj się z lekarzem lub rejestracją szpitala.

 

Kiedy dziecko będzie mogło wrócić do szkoły?

Zwykle po około 7 dniach.

 

Czy po operacji wycięcia migdałków podniebiennych pacjent bardzo cierpi?

Dzieci dość szybko dochodzą do siebie po usunięciu migdałków podniebiennych. Zwykle, doustne (a lepiej w formie czopka) leki przeciwbólowe są wystarczające do uśmierzenia bólu. Najodpowiedniejszym lekiem będzie paracetamol. Osoby dorosłe dość często podają utrzymywanie się cilnego bólu nawet do 14 dni.

 

Jaka powinna być dieta po usunięciu migdałków u dziecka jeśli nie boli je gardło?
Pomimo braku bólu w pierwszych 14 dniach unikałbym posiłków gorących oraz rzeczy o twardych brzegach mogących uszkodzić gojącą się ranę.

 

Jak podnieść odporność po usunięciu migdałków?
Najlepiej poprzez jak najszybszy powrót do normalnej, pełnowartościowej diety która bogata jest w białko zwierzęce oraz owoce i warzywa.

 

Czy przed usunięciem migdałków warto przyjmować witaminy?
Lepiej nie przyjmować witamin i innych suplementów diety przez co najmniej 7 dni przed zabiegiem. W tym temacie warto skonsultować się z lekarzem wykonującym zabieg.

 

Dlaczego przed operacją nie można przyjmować antybiotyku?

W okresie 7 dni przed planową operacją Pacjent nie powinien przyjmować antybiotyków. Takie zalecenie ma głównie na celu upewnienie się, że zakażenie z powodu którego był leczony owym antybiotykiem zostało skutecznie zwalczone. Pacjent nie powinien być bowiem operowany w trakcie aktywnej infekcji. Niektóre osoby źle tolerują antybiotyki, czują się osłabione, mają problemy gastryczne co mogłoby dodatkowo uprzykrzyć okres rekonwalescencji.

 

Czy po usunięciu migdałków pacjent jest w stanie połknąć tabletkę przeciwbólową?

Zwykle tak. Jeśli nie należy przyjąć któryś z leków przeciwbólowych w saszetkach lub czopek.

 

Czy migdałki podniebienne mogą odrosnąć?

Nie. Prawidłowo usunięte migdałki podniebienne, niezależnie od zastosowanej techniki nie mogą odrosnąć. U niektórych pacjentów w dolnych biegunach niszy po usuniętych migdałkach widoczna jest tkanka limfatyczna nasady języka mylona z "resztką migdałka".

 

Jaką metodą najlepiej usunąć migdałki podniebienne?

Istnieje wiele urządzeń z pomocą których można usunąć migdałki podniebienne. W CDTMedicus w Lubinie posiadamy laser diodowy, laser CO2 oraz urządzenie do radiochirurgii. Najmniejsze ryzyko krwawień pooperacyjnych zapewnia jednak usunięcie migdałków metodą klasyczną z użyciem "stalowych narzędzi" i ewentualne zamknięcie otwartych naczyń krwionośnych elektrokoagulacją.

 

Po operacji pojawiło się chrapanie. Czy to normalne?

W pierwszym okresie po zabiegu z powodu obrzęku w gardle niektórzy pacjenci chrapią. Problem ustępuje z czasem jeśli wywołany był ww obrzękiem.

 

Czy po operacji zmiani się głos?

Zależy to od wielu czynników m.in. wielkości migdałków, techniki operacji i gojenia się rany. Zwykle zmiana głosu nie jest trwała i raczej mało uciązliwa dla pacjenta ale nie można wykluczyć innej sytuacji. Z tego powodu unika się usuwania migdałków u pacjentów pracujących głosem (np. aktorów, śpiewaków itd).

 

Od operacji wycięcia migdałków mam obrzęknięty języczek
Obrzęk języczka po usunięciu migdałków jest bardzo częsty. Języczek znajduje się bardzo blisko migdałków podniebiennych i podczas ich usuwania ma częsty kontakt z używanymi przez lekarza narzędziami co powoduje mikrourazy i w konsekwencji obrzęk, który może utrzymywać się nawet 2 tygodnie. Sporadycznie zdarza się, że języczek jest tak mocno obrzęknięty że utrudnia przełykanie i mówienie.

 

Jak zmniejszyć obrzęk języczka po usunięciu migdałków?

Jeśli zaistnieje taka potrzeba lekarz może przepisać odpowiednie leki. Zwykle obrzęk ustępuje samoistnie, szybciej jeśli miejsce jest schładzane. Zaleca się więc jedzenie lodów, chłodnych potraw, napojów itp.

 

Czy zawsze należy przyjmować antybiotyk po tonsillectomii?

Nie zawsze. Decyzję podejmie lekarz.

 

Jakich leków nie przyjmować przed tonsillektomią?

Ogólną uwagę zamieściłem wyżej. Przed operacją, podczas wizyty kwalifikacyjnej lekarz powinien dowiedzieć się jakie leki pacjent przyjmuje przewlekle i wówczas zdecydować które odstawić i na jak długo przed i po zabiegu.

 

Kiedy można wrócić do uprawiania sportu?

Nie wcześniej niż po 14 dniach a do dużego wysiłku fizycznego i na basen raczej po miesiącu.

 

Kiedy można zacząć palić papierosy po operacji usunięcia migdałków?

Palenie tytoniu pogarsza gojenie ran. Najlepiej nie wracać do tego nałogu już nigdy. Niech to będzie solidny argument aby zrezygnować z palenia. Po zabiegu warto nie palić co najmniej kilka tygodni. 

 

Kiedy można napić się alkoholu po usunięciu migdałków?

Myślę, że po 7-14 dniach można spożyć niewielkie ilości niskoprocentowego alkoholu (np. piwo, wino). W pierwszym miesiącu na pewno unikałbym alkoholi wysokoprocentowych. Wszystko zależy od stopnia wygojenia rany co oceni lekarz na wizycie kontrolnej.

 

Najbardziej boję się, że się nie wybudzę po operacji

Przed operacją każdy Pacjent spotyka się z lekarzem anestezjologiem który będzie odpowiedzialny za znieczulenie podczas operacji. Jeśli masz pytania i wątpliwości poinformuj o tym bez wahania anestezjologa. Nasz zespół anestezjologiczny to bardzo doświadczeni lekarze i pielęgniarki pracujący na co dzień w największych szpitalach w regionie. Możesz ich poznać klikając TUTAJ.

Jeśli lęk przed narkozą jest głównym argumentem aby nie poddawać się operacji możesz umówić się w każdym momencie na rozmowę z lekarzem anestezjologiem dzowniąc pod numer 76 72 82 400.

 

Co zabrać do szpitala?

Odpowiedź znajdziesz TUTAJ.

 

Gdzie należy zgłosić się na wizytę kwalifikacyjną?

Wizyta kwalifikacyjna podobnie jak wizyty kontrolne może odbyć się w CDT Medicus w Lubinie lub przychodni Medix we Wrocławiu. Szczegółu TUTAJ

 

Gdzie zgłosić się po operacji w przypadku pojawienia się niepokojących dolegliwości?

Szpital CDT Medicus w Lubinie jest otwarte 24h, 7 dni w tygodniu.

W 2017 roku CDT MEDICUS w Lubinie świętuje 25 lecie istnienia

  

POWIKŁANIA I NASTĘPSTWA

Po usunięciu migdałków podniebiennych mogą pojawić się następujące następstwa lub powikłania:

Częste lecz niegroźne:

- Krwawienie. Niewielka ilość krwi w ślinie pojawia się często po tonsillektomii. Można je ograniczyć trzymając w ustach kostkę lodu. Silne krwawienie wymaga kontaktu ze szpitalem a nawet zgłoszenia się do najbliższego SOR.

- Infekcja. Objawia się zwykle zwyżką temperatury ciała i narastaniem bólu, obrzęku i zaczerwienieniem gardła. Jeśli wystąpi to najczęściej w 5-10 dniu po zabiegu.  

- Ból gardła i uszu

- Obrzęk języczka

- Utrata/uszkodzenie zęba

- Zmiana barwy głosu, zazwyczaj o charakterze przejściowym


- Przedostawanie się̨ pokarmów, zwłaszcza płynów do nosa (zwykle przejściowe)

- Odma na szyi

- Powiększenie i ból węzłów chłonnych szyi w pierwszych dniach po zabiegu

- Suchość i pieczenie w gardle

Rzadkie, dużo poważniejsze :

- Silne krwawienie wymagające ponownego uśpienia pacjenta i zaszycia nisz migdałkowych

- Ropień́ w obrębie gardła

 

Powyżej wymieniłem większość następstw i powikłań, które mogą wystąpić ale w medycynie zawsze może dojść do sytuacji jeszcze nieopisywanych w literaturze fachowej, związanych z nietypową anatomią lub nietypową reakcją organizmu pacjenta.

Znajomość tych powikłań oraz przyczyn ich pojawienia się pozwala mi bezpiecznie przeprowadzać zabiegi operacyjne. 

Proszę abyś ze wszystkimi pytaniami i wątpliwościami zgłosiła/ł się bezpośrednio do mnie.

 

Jeśli chciałaby Pani/chciałby Pan podzielić się swoimi uwagami (zarówno negatywnymi jak i pozytywnymi) dotyczącymi świadczonych przeze mnie usług medycznych proszę o kontakt lub o anonimowe pozostawienie swojej opinii np. na jednym z portali internetowych.

 

Marcin Frączek

CDT Medicus Lubin

Medix Wrocław

Rejestracja

Cennik i terminy